Goud en zilver spreken al eeuwen tot de verbeelding. Niet alleen als edelmetalen voor juwelen en horloges, maar ook als economische graadmeter, beleggingsinstrument en industriële grondstof. Hun prijs wordt echter niet door één enkele factor bepaald. Achter elke koersbeweging schuilt een samenspel van markten, munten, rentevoeten, geopolitieke spanningen, vraag en aanbod.
Voor juweliers, goudsmeden, horlogemakers en andere professionals binnen onze sector is inzicht in die prijsmechanismen belangrijk. De evolutie van goud en zilver beïnvloedt niet alleen aankoopprijzen en marges, maar ook consumentengedrag, investeringsbeslissingen en de bredere waardering van edelmetalen.
Goud als veilige haven
De goudprijs doet het traditioneel goed in periodes van onzekerheid. Tijdens de financiële crisis van 2008 verdubbelde de koers. Ook rond 2020, in een context van pandemie en geopolitieke spanningen, werden opnieuw recordniveaus bereikt. In 2025 kende goud opnieuw een bijzonder sterk jaar, met tientallen nieuwe recordstanden en een prijs die voor het eerst boven de grens van 100.000 euro per kilogram uitkwam.
Hoewel goud in Europa vaak per kilogram wordt omgerekend, gebeurt de internationale notering doorgaans per ounce. Eén ounce komt overeen met 31,103 gram. Ook zilver kende de voorbije jaren een sterke opmars, met een uitgesproken prijsstijging. Maar hoe komen die prijzen precies tot stand?
De rol van de LBMA
Een belangrijke referentie voor de goudprijs is de London Bullion Market Association, beter bekend als de LBMA. Deze organisatie speelt een centrale rol in de internationale handel in fysiek goud. Twee keer per werkdag, om 10.00 uur en 15.00 uur Londense tijd, wordt via een elektronisch veilingproces een referentieprijs vastgelegd.
Tijdens dat proces worden grote koop- en verkooporders van banken tegenover elkaar geplaatst. De prijs wordt aangepast tot vraag en aanbod in evenwicht zijn. Die zogenaamde fix fungeert wereldwijd als benchmark voor transacties van onder meer mijnbouwbedrijven, juweliers, financiële instellingen en centrale banken.
De spotprijs beweegt voortdurend
Naast de dagelijkse referentieprijs bestaat ook de spotprijs. Die verschilt van de LBMA-fix omdat hij voortdurend verandert. De spotprijs is de actuele marktprijs waartegen goud op dat moment wordt verhandeld op internationale markten en beurzen, waaronder New York, via COMEX, en Hongkong.
Voor de praktijk betekent dit dat de goudprijs nooit volledig stilstaat. Zelfs wanneer de dagelijkse benchmark als referentie wordt gebruikt, blijven internationale handel, valutabewegingen en marktsentiment de prijs doorheen de dag beïnvloeden.
Dollar, inflatie en rente
Goud en zilver worden internationaal meestal in Amerikaanse dollar geprijsd. Daardoor speelt de stand van de dollar een belangrijke rol. Wanneer de dollar verzwakt, wordt goud voor kopers in andere munten relatief goedkoper, wat de vraag kan stimuleren en de prijs kan opdrijven. Omgekeerd kan een sterke dollar druk zetten op de goudprijs.
Ook inflatie en rentevoeten hebben een duidelijke impact. Bij hoge inflatie zoeken beleggers vaak bescherming in tastbare waarden zoals goud. Lage rentevoeten kunnen de aantrekkingskracht van goud eveneens vergroten, omdat het verschil met rentedragende beleggingen dan kleiner wordt. In periodes van economische spanning krijgt goud daardoor vaak de rol van financieel schuiloord.
Beleggers en financiële markten
Vooral goud wordt beschouwd als een veilige haven. Het behoudt historisch gezien zijn waarde relatief goed en wordt vaak gebruikt als bescherming tegen turbulentie op financiële markten. Daardoor beïnvloeden beleggers mee de prijsvorming.
Op futures- en optiemarkten nemen investeerders en speculanten posities in op basis van verwachte prijsbewegingen. Daarnaast is er de OTC-markt, voluit Over The Counter, waar banken, handelshuizen en institutionele investeerders rechtstreeks met elkaar handelen. Ook die transacties dragen bij aan de internationale prijsvorming.
Centrale banken en geopolitiek
Centrale banken hebben een dubbele invloed op de goud- en zilverprijs. Enerzijds sturen zij het monetaire klimaat via renteverhogingen of renteverlagingen. Anderzijds kopen en verkopen zij zelf goudreserves als onderdeel van hun beleid.
Ook geopolitieke spanningen spelen een belangrijke rol. Oorlogen, handelsconflicten, politieke instabiliteit of algemene economische onzekerheid kunnen beleggers richting goud duwen. Wanneer de vraag stijgt, neemt ook de prijsdruk toe. Daarnaast blijft goud een belangrijke grondstof voor juwelen, technologie en diverse industriële toepassingen.
Zilver: gelijkaardig, maar grilliger
Hoewel de prijsvorming van zilver op veel punten vergelijkbaar is met die van goud, reageert zilver vaak sterker op industriële ontwikkelingen. Ook voor zilver bestaat er een dagelijkse benchmark. De LBMA legt de zilverprijs één keer per werkdag vast, om 12.00 uur Londense tijd.
Daarnaast beweegt ook de zilverspotprijs voortdurend mee met de internationale markt. Het grote verschil met goud zit vooral in de dubbele rol van zilver. Het is zowel een beleggingsmetaal als een industriële grondstof. Meer dan de helft van het beschikbare zilver wordt gebruikt in sectoren zoals zonnepanelen, elektronica en medische apparatuur.
Waarom zilver sterker schommelt
Die combinatie van investering en industrie maakt de zilverprijs bijzonder dynamisch. Zilver kan scherp stijgen wanneer de industriële vraag aantrekt, maar ook snel corrigeren wanneer economische vooruitzichten verslechteren. In recessies presteert zilver daardoor vaak zwakker dan goud, terwijl het in periodes van economisch herstel een duidelijke inhaalbeweging kan maken.
Daar komt bij dat de zilvermarkt kleiner is dan de goudmarkt. Een kleinere markt is gevoeliger voor grotere prijsschommelingen. Voor analisten is zilver daardoor moeilijker te voorspellen dan goud. Vaak wordt gewerkt met verschillende scenario’s, van zeer gunstig tot uitgesproken negatief, afhankelijk van industriële vraag, economische groei en investeerdersvertrouwen.
Vooruitzichten voor goud en zilver
Eind 2025 stond de zilverprijs volgens de aangeleverde marktgegevens op 72,03 dollar per ounce. Een gematigd positief scenario, met een overwegend zijwaartse evolutie maar tussentijdse schommelingen en correcties, wordt als aannemelijk beschouwd. Tegelijk kan een verwacht tekort aan zilver, onder meer door de stijgende industriële vraag, opwaartse prijsdruk veroorzaken.
Ook goud blijft in de aandacht van analisten. Op 31 december 2025 sloot de goudprijs af op 4.339,65 dollar per ounce. JP Morgan Global Research verwacht dat de goudprijs in het laatste kwartaal van 2026 gemiddeld 5.055 dollar per ounce zal bedragen en tegen eind 2027 kan stijgen naar 5.400 dollar per ounce.
Belangrijk voor de sector
Voor de juwelen- en horlogesector blijven goud en zilver meer dan grondstoffen alleen. Ze vertegenwoordigen waarde, emotie, vakmanschap en vertrouwen. Tegelijk zijn ze onderhevig aan internationale krachten waar de sector zelf weinig controle over heeft.
Wie professioneel met edelmetalen werkt, doet er daarom goed aan de evolutie van goud en zilver nauwgezet te volgen. Niet om elke koersbeweging te voorspellen, maar om beter te begrijpen welke economische, financiële en industriële factoren achter die bewegingen schuilgaan.