Wie kiest voor een toekomst in de juwelen- of horlogesector, kiest voor een beroep waarin techniek, precisie, creativiteit en materiaalkennis samenkomen. Voor jongeren die vandaag een studierichting overwegen, maar ook voor wie zich later verder wil specialiseren, bestaat er in België en daarbuiten een interessant opleidingsaanbod.
Ars Nobilis bundelt hieronder enkele belangrijke scholen en richtingen die mee de basis leggen voor de volgende generatie vakmensen binnen onze sector.
Opleidingen in Vlaanderen
In Vlaanderen is Technicum Antwerpen, vaak nog bekend als “De Londenstraat”, een gevestigde naam binnen de juwelen- en horlogesector. De school heeft een lange band met diamant, juwelen en horlogerie. Al in de jaren twintig werd er een diamantschool opgericht, waarna ook opleidingen rond juwelen en uurwerken hun plaats kregen binnen het aanbod.
Vandaag kunnen leerlingen er in het secundair onderwijs kiezen voor onder meer de richtingen Goud & Juwelen en Uurwerkmaker. Binnen Goud & Juwelen ligt de nadruk op het brede ambacht van de goudsmid. Leerlingen maken kennis met technieken zoals het vervaardigen van onderdelen, sluitingen en verbindingen, het werken met legeringen, zettingen en juweeltekenen.
Ook CAD 3D-tekenen, edelsteenkunde, waarborgregels, edelmetaalwetgeving en praktijkervaring via stage komen aan bod. Op die manier krijgen leerlingen niet alleen technische vaardigheden mee, maar ook inzicht in de bredere context waarin een juwelier of goudsmid vandaag werkt.
De richting Uurwerkmaker focust op de technische kant van het vak. Leerlingen leren uurwerken en klokken demonteren, monteren, smeren, afregelen, controleren, herstellen en analyseren. Foutopsporing en inzicht in mechanische systemen vormen daarbij een essentieel onderdeel van de opleiding.
Opleidingen in Wallonië
Ook in Wallonië zijn er scholen die zich richten op juwelierskunst en horlogerie. IATA Namur, voluit Institut d’enseignement des arts techniques sciences et artisanats, beschikt over een ruime campus nabij het centrum van Namen. De school benadrukt naast haar technische opleidingen ook de kwaliteit van de leeromgeving, met aandacht voor architectuur, duurzaamheid en leefbaarheid.
Binnen het aanbod bevinden zich de richtingen Bijouterie-Joaillerie en Horlogerie. Bijouterie-Joaillerie is een secundaire opleiding die kan worden uitgebreid met een zesde en zevende vervolmakingsjaar. Het zesde jaar leidt tot een CQ6-kwalificatie binnen Franstalig België, terwijl het zevende jaar onder meer aandacht besteedt aan het beheer van een eigen zaak.
Ook de richting Horlogerie volgt een vergelijkbare structuur met aanvullende vervolmakingsmogelijkheden. Leerlingen krijgen er een technische basis mee die hen voorbereidt op verdere specialisatie of op een eerste stap binnen het professionele werkveld.
Een andere belangrijke naam is CES Léon Mignon in Luik. Deze secundaire school biedt eveneens de mogelijkheid tot een extra vervolmakingsjaar en voorziet accommodatie voor leerlingen die niet in de regio wonen. De opleiding bijoutier-joaillier behandelt onder meer het voorbereiden van metalen en stenen, aftekenen, vormgeven, solderen, polijsten, zetten, decoreren en reproduceren van juwelen.
Daarnaast leren leerlingen ook hoe ze herstellingen kunnen inschatten en hoe juwelen en diensten op een professionele manier worden aangeboden. De richting Horlogerie sluit nauw aan bij de noden van de sector. Leerlingen leren technische en fysieke kenmerken van uurwerken herkennen, plannen lezen of tekenen, metingen uitvoeren, onderdelen herstellen en afstellen, en uurwerkkasten restaureren. Ook de esthetische waarde van uurwerken krijgt aandacht.
Verder studeren in het buitenland
Voor wie na het secundair onderwijs een meer gespecialiseerde of hogere opleiding zoekt, loont het vaak de moeite om ook over de grens te kijken. Verschillende buitenlandse scholen hebben een sterke reputatie binnen juwelen, edelsmeedkunst, zilversmeedkunst en uurwerktechniek.
In Nederland is de Vakschool Schoonhoven, onderdeel van Zadkine, een belangrijk expertisecentrum voor goudsmeden, zilversmeden, juweliers en uurwerktechniek. Het aanbod omvat onder meer opleidingen tot ondernemer goudsmid, allround basisgoudsmid, ondernemer zilversmid, zilversmid design, ondernemer juwelier en allround medewerker juwelier.
Binnen de uurwerktechniek zijn er opleidingen tot allround uurwerktechnicus en uurwerktechnisch restauratiespecialist. Daarmee biedt de school een breed traject voor wie zich wil verdiepen in ambacht, techniek en ondernemerschap.
Ook Frankrijk heeft een sterk opleidingsaanbod, met de Haute École de Joaillerie in Parijs als internationale referentie. De school werd opgericht in 1867 en richt zich vooral op voortgezette opleidingen na het secundair onderwijs. Studenten kunnen er onder meer terecht voor opleidingen rond juweelontwerp, juweliersmanagement, edelsteenzetten, juwelierskunst, polieren en polijsten.
Een sector met toekomst
De juwelen- en horlogesector steunt op vakkennis die generaties overspant, maar tegelijk blijft evolueren. Nieuwe technologieën, veranderende klantverwachtingen en de blijvende vraag naar authentiek vakmanschap maken goede opleidingen belangrijker dan ooit.
Voor jongeren die hun weg zoeken, bieden deze scholen een waardevolle eerste stap. Voor de sector zelf vormen ze een noodzakelijke investering in continuïteit, kwaliteit en ondernemerschap. Want wie vandaag kiest voor een opleiding in juwelen of horlogerie, bouwt mee aan het vakmanschap van morgen.